Oficjalny Serwis Internetowy Gminy Pcim
Gmina Pcim
 

Przyroda

SKARBY PRZYRODY

Gmina Pcim, ze względu na swoje położenie (w pobliżu gór) oraz dużą lesistość, powyżej 50%, posiada niezwykle zróżnicowane elementy flory i fauny – około 40 gatunków roślin objętych ochroną. Największe kompleksy leśne znajdują się w szczytowych partiach Kotonia i Łysiny.

PRZYRODA NIEOŻYWIONA


Gmina Pcim położona jest w sercu Beskidu Średniego. Rzeźbę regionu charakteryzują zaokrąglone, rozległe wierzchowiny (najwyższa część grzbietu górskiego lub płaskowyżu wyżynnego), przechodzące poniżej w strome wypukło – wklęsłe stoki. Do częstych jej elementów należą osuwiska, w rejonie których niekiedy występują ściany skalne bądź niewielkie stawki. Do najsłynniejszych należy osuwisko z 1962 r. w dolinie Suszanki w Pcimiu, które zniszczyło znajdujące się w jego obrębie gospodarstwo. Średnia temperatura roku wynosi od +8°C w dolinie Raby do +5°C na szczytach Łysiny i Kotonia. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec (+17°C), najchłodniejszym – styczeń (-3°C). Roczna suma opadów wynosi od ok. 850 mm2 w dnach dolin do ok. 1100 mm2 na najwyższych szczytach (wierzchowinach). Pokrywa śnieżna zalega od 80 do 150 dni w roku. Najkorzystniejszy okres do górskich wędrówek przypada na sierpień i wrzesień – w tym czasie zdarzają się dłuższe okresy pięknej pogody. Wiosną i jesienią występuje wiatr Halny. Największą rzeką Gminy Pcim jest Raba. Wczesną wiosną i po letnich burzach zdarzają się wezbrania. Rozległe kamieńce i czyste wody (I-II klasa czystości) zachęcają do rekreacji i wędrowania. Z ważniejszych dopływów Raby wymienić należy: Krzczonówkę, Suszankę, Kaczankę, Krzywiczankę, Ziębówkę i Trzebunkę. Słabe górskie gleby nie sprzyjają rozwojowi rolnictwa. Są to przeważnie gleby brunatne (kwaśne i wyługowane). Jedynie w dolinie Raby występują żyźniejsze mady. Duża zawartość okruchów skalnych w glebie sprawia, że podczas prac polowych są one wyrzucane na kopce zwane kępami.

FLORA

Lesistość Gminy wynosi 52%. Wyraźnie zaznacza się piętrowy układ roślinności. W piętrze pogórza (do 550 m. n.p.m.) występują grądy i bory mieszane, zaś w znajdującym się poniżej piętrze regla dolnego – bory jodłowe i buczyny. Wzdłuż rzek i potoków rosną łęgi i olszy. Łęgi występują wyłącznie w dolinie raby. Drzewostan stanowi tu wierzba biała, topola biała i czeremcha zwyczajna. W runie pospolite są lepiężniki. Łęgom towarzyszą często zarośla wikliny. Nadrzeczna olszyna górska rośnie w dolinach dopływów Raby. Głównymi drzewami są tu olsza szara i czarna, w podszyciu występuje wierzba iwa. W runie rośnie m.in. knieć błotna i świerząbek orzęsiony. Występuje tu również chroniona paproć – pióropusznik strusi. Wśród drzew w lasach grądowych przeważa grab, a towarzyszy mu lipa, dąb, jawor, jesion i wiąz. Do najbardziej znanych roślin runa należą: zawilec gajowy, kopytnik pospolity, żywiec cebulkowy i marzanka wonna. Bory mieszane zajmują miejsca położenie wyżej i bardziej suche w stosunku do grądów. Wśród drzew dominuje sosna, a towarzyszy jej dąb. W runie występuje borówka, czarna jagoda, liczne gatunki mchów i widłaki. Dolnoreglowy bór jodłowy występuje w postaci niewielkich płatów. Rosną tu głównie jodły z niewielką domieszką świerka i buka. W podszyciu rośnie jarząb pospolity, a w runie borówki: czarna jagoda i brusznica, widłaki oraz paproć podrzeń żebrowiec. Buczyna karpacka występuje na tym terenie w odmianie żyznej i kwaśnej. Dominującym drzewem jest buk, choć domieszka jodły i świerka może sięgać 50%. W runie rośnie charakterystyczny żywiec gruczołowaty, marzanka wonna, śnieżyczka przebiśnieg, gajowiec żółty, czosnek niedźwiedzi (w źródliskach), paprotnik kolczysty, narecznica samcza, a w buczynie kwaśnej – kosmatka gajowa. Na terenie Gminy Pcim występuje blisko 40 gatunków roślin objętych ochroną. Są to m.in.: wawrzynek wilcze łyko, bluszcz pospolity, pióropusznik strusi, paprotka zwyczajna (na skałach), podrzeń żebrowiec, Widłaki: wroniec jałowcowaty i goździsty, parzydło leśne, goryczka orzęsiona, dziewięćsił bezłodygowy, ciemiężyca zielona, lilia złotogłów, śnieżyczka przebiśnieg, pierwiosnki: zwyczajny i lekarski, mieczyk dachówkowaty, szafran spiski. Stanowiska tego ostatniego znajdują się w Paśmie Łysiny w rejonie Kudłaczy i Polany Suchej oraz na przełęcz Dział w Trzebuni. Liczne są gatunki storczykowatych. Na podmokłych łąkach rosną kukułki: plamista, szerokolistna i Fuchsa, gółka długoostrogowa, a w Stróży – bardzo piękny i rzadki, ginący w naszym kraju kruszczyk błotny. Na łąkach świeżych rośnie storczyk męski. W olsach spotkać można listerę jajowatą, zaś na skraju lasów – kruszczyka szerokolistnego. W Stróży znajduje się również stanowisko bardzo rzadkiego kruszczyka sinego. Na miedzach i polanach rośnie jeden z najładniej pachnących naszych kwiatów – podkolan biały.

FAUNA

Świat zwierzęcy Gminy Pcim prezentują gatunki charakterystyczne dla obszarów górskich, jak i gatunki nizinne. Z niezwykle bogatego świata owadów najłatwiej zauważalne są duże chrząszcze (biegacze i kózki), błonkówki (m.in. kilka gatunków trzmieli) oraz barwne motyle. Spośród tych ostatnich wymienić można pięknie ubarwione rusałki: pawik, admirał, żałobnik, ceik, pokrzywnik i osetnik, a z rzadszych – pazia królowej. W wodach Raby i jej dopływach żyje rak rzeczny, minóg strumieniowy oraz liczne gatunki ryb, m.in. pstrąg potokowy, strzebla, głowacz pręgopłetwy, świnka i brzana. Bogaty jest świat płazów. Spotkać tu można kilka gatunków żab, pospolita jest ropucha szara, a przydrożne kałuże zamieszkuje kumak górski oraz traszki. Spośród gadów występują tu jaszczurki: zwinka, żyworódka i padalec oraz węże: zaskroniec i żmija zygzakowata. Wśród wielu gatunków ptaków najciekawszym jest bocian czarny, który gniazduje w Pcimiu. Miłośnicy ornitofauny spotkają tu również gatunki drapieżne, m.in.: jastrzębia, myszołowa, pustułkę i puszczyka. Z ptactwa wodnego na Rabie spotkać można kaczkę krzyżówkę czy czaplę siwą, a przy rzeczkach i potokach – pluszcza i pliszki. Pola i lasy zamieszkują kuropatwa, jarząbek, sójka, dzięcioły (m.in. czarny) oraz liczne gatunki drobniejszego ptactwa z najmniejszym krajowym ptakiem – mysikrólikiem. Z ssaków uwagę zwracają duże kopytne: jeleń, sarna i dzik. Występują tu również gatunki drapieżne: lis, kuna leśna i domowa, tchórz, borsuk, łasica i gronostaj. Spośród innych znanych ssaków mieszka tu m.in. zając szarak, jeż, wiewiórka czy orzesznica. Nad Rabą pojawiają się bobry, a co jakiś czas okoliczne lasy odwiedza niedźwiedź. W letnie wieczory zobaczyć można polujące nietoperze, których występuje tu kilka gatunków.

OCHRONA PRZYRODY

Mimo wielu naturalnych walorów, na terenie Gminy Pcim nie ma zbyt wielu przyrodniczych obiektów chronionych – jest tu zaledwie 7 pomników przyrody. Wszystkie to stare, okazałe drzewa. Dąb Janosik rosnący na os. Hajdamaki (Pcim) ma obwód 483 cm i wysokość 18 m. Niewiele mniejszy jest wiąz Halniak z os. Korzeniówka (Pcim) – 362 cm obwodu i 17 m wysokości. Przy leśniczówce w Trzebuni rośnie grupa pięciu pomnikowych dębów, o obwodach od 249 do 386 cm i wysokości od 20 do 23 m. Jedynym pomnikiem przyrody nieożywionej są skałki Piekliskona na granicy Trzebuni i Więciórki. Jeden z piękniejszych starodrzewów w okolicy to Lipiny w Pcimiu, który w przyszłości może zostać uznany za park wiejski. Rośnie tu ponad 80 lip i dwa olbrzymie dęby. W Złotym Potoku w Trzebuni rośnie 200 letnia jodła (wys. 50 m). Najciekawsze twory przyrody nieożywionej proponuje się na pomniki przyrody. Są to: Diabelski Kamień pod Kotoniem w Stróży oraz piękne stożki napływowe potoku Ziębówka w Stróży. Nie są to wszystkie tego typu ciekawostki w naszej Gminie. Pod Krzywicką Górą, na terenie Stróży znajduje się Wielki Kamień – zespół ścian skalnych i ambon wysokości 8 m. W dolinie Suszanki w Pcimiu znajduje się wąwóz Głęboki Potok oraz wodospady Na Wielkiej Skale, wysokości prawie 2 m (najwyższe w Beskidzie Średnim). Do najurokliwszych zakątków Gminy należą żwirowiska Suszanki wraz z otaczającą je olszynką. Podmokłe łąki i młaki wiosną pełne są barwnych storczyków, a suche murawy porastają wrzosowiska z dziewięćsiłem. Obiekty te zasługują na status użytków ekologicznych.
 

 


Przejdź na górę strony
 
Promujemy:
Portal Sportowy Darmowy Internet Orkiestra "Orzeł" OSP Pcim KS PCIMIANKA Parafia Pcim OSP Stróża Stowarzyszenie "NADZIEJA" Stowarzyszenie Inicjatyw Lokalnych "Talent" Myślenice iTV Telewizja Powiatowa Klub Krótkofalowców Doliny Raby Podróżnicy z Pcimia LKS TRZEBUNIA LKS WICHER Stróża Portal Ziemia Myślenicka Akademia Małego Sportowca Spółdzielnia Socjalna PRIMA Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej w Pcimiu